Międzynarodowy Instytut Prasowy zaniepokojony nowym prawem lustracyjnym w Polsce

Jak podała „Gazeta Wyborcza„, IPI uważa, że przepisy lustracyjne, które obowiązują w Polsce od 15 marca 2007 r., mogą mieć poważne konsekwencje dla polskich mediów. Nowe polskie prawo lustracyjne komentuje dyrektor IPI Johann P. Fritz:

Choć uznaję wagę istniejącej w Polsce potrzeby pojednania się z przeszłością, to jednak sądzę, że nowe prawo lustracyjne jest niezwykle konfliktogenne i niesie ze sobą ryzyko stworzenia nowych podziałów w polskim społeczeństwie.

Na mocy tego prawa usiłuje się dotrzeć do prawdy bez ustanowienia koniecznych warunków pojednania, co stawia lustrację w Polsce w ostrym kontraście do innych krajów, które były zmuszone zmierzyć się ze swoją trudną przeszłością. Mam ponadto wątpliwości, czy przepisy lustracyjne spełniają standard ustanowiony przez Europejski Trybunał Praw Człowieka, że mianowicie jest aktem »niezbędnym w demokratycznym społeczeństwie.

Obejmując przepisami lustracyjnymi dziennikarzy, polskie władze stworzyły potężne narzędzie pozwalające im decydować, kto ma prawo uprawiania zawodu dziennikarza. Jednak niezależność mediów polega na prawie wydawców i nadawców do podejmowania samodzielnych decyzji dotyczących zatrudniania pracowników. Przepisy lustracyjne odbierają im to prawo. Czynią z władzy państwowej de facto pracodawcę dziennikarzy, a decyzje władzy mogą mieć wpływ na treści mediów, gdyż wykluczenie dziennikarzy z zawodu oznacza odebranie odbiorcom dostępu do pewnych poglądów i opinii.

Namawiam polskie władze do ponownego rozważenia przepisów lustracyjnych, które wydają się niejasne i nieprecyzyjne. A ponieważ przepisy te zostały zaskarżone do polskiego Trybunału Konstytucyjnego, zachęcałbym polskie władze do zawieszenia ich stosowania, dopóki ich zgodność z Konstytucją RP i prawem międzynarodowym nie zostanie w pełni oceniona – kończy Johann P. Fritz.

IPI jest światową organizacją zrzeszającą wydawców, szefów mediów i czołowych dziennikarzy. IPI działa na rzecz wzmocnienia i zachowania wolności prasy, ochrony swobody wypowiedzi, promowania swobodnego przepływu informacji oraz podniesienia standardów dziennikarskich.

International Press Institute (IPI), Spiegelgasse 2, 1010 Vienna, AUSTRIA

Nowe prawo lustracyjne wymaga od osób urodzonych przed 1 sierpnia 1972 r. przedłożenia władzom tzw. oświadczeń lustracyjnych dotyczących kontaktów ze służbami bezpieczeństwa w okresie rządów komunistycznych w Polsce.

Obowiązkowi lustracji podlegają zarówno urzędnicy publiczni, jak i osoby pełniące funkcje publiczne, tacy jak urzędnicy samorządów, prawnicy, pracownicy naukowi, a także po raz pierwszy dziennikarze mediów publicznych i prywatnych. Lustracja obejmuje również obcokrajowców pełniących w Polsce funkcje publiczne. Szacuje się, że oświadczenia lustracyjne będzie musiało złożyć do 300 do 700 tysięcy osób.

Wszystkie oświadczenia mają być przesłane w celu weryfikacji do Instytutu Pamięci Narodowej, który przechowuje akta służb bezpieczeństwa z okresu komunizmu. W razie wątpliwości, IPN może przesłać oświadczenie lustracyjne do sądu, by orzekł on o jego prawdziwości. Prawo lustracyjne przewiduje surowe kary za niezastosowanie się do jego przepisów. Każdy, kto nie złoży oświadczenia lustracyjnego w ogóle albo nie przedstawi go w terminie, automatycznie traci swoją funkcję publiczną. W dziedzinie mediów oznacza to, że dziennikarze, redaktorzy, wydawcy i nadawcy mediów elektronicznych mogą, w razie naruszenia tego prawa, być pozbawieni prawa do wykonywania zawodu, w niektórych przypadkach aż do 10 lat.

IPI nie wypowiada się na temat samej idei lustracji, wyraża jednak zaniepokojenie, że proces przewidziany przez obecne prawo lustracyjne może negatywnie oddziałać na sytuację polskich mediów.

Reklamy

2 myśli na temat “Międzynarodowy Instytut Prasowy zaniepokojony nowym prawem lustracyjnym w Polsce

  1. Na mocy tego prawa usiłuje się dotrzeć do prawdy bez ustanowienia koniecznych warunków pojednania, co stawia lustrację w Polsce w ostrym kontraście do innych krajów, które były zmuszone zmierzyć się ze swoją trudną przeszłością.

    BEUKOT

Możliwość komentowania jest wyłączona.